پروتز زانوی مصنوعی چیست و تعویض مفصل زانو چگونه انجام می‌شود؟

  1. خانه
  2. chevron_right
  3. پروتز پا و پای مصنوعی
  4. chevron_right
  5. پروتز زانوی مصنوعی چیست و تعویض مفصل زانو چگونه انجام می‌شود؟

پروتز مصنوعی زانو یا زانوی مصنوعی که معمولاً به آن پروتز تعویض مفصل زانو نیز گفته می‌شود، ساختاری از فلز و نوع خاصی از پلاستیک است که جایگزین زانویی می‌شود که عموماً در اثر آرتروز به شدت آسیب دیده است. اگر مفصل زانوی شما در اثر آرتروز آسیب زیادی دیده باشد و درد آن زندگی روزمره شما را تحت تأثیر قرار داده، جراح ارتوپدی تعویض مفصل زانو را توصیه خواهد کرد.

در یک مفصل سالم زانو، غضروفی که در انتهای استخوان‌ها قرار دارد، از استخوان‌ها در برابر سایش همدیگر محافظت کرده و به آن‌ها امکان حرکت آزادانه را در خلاف جهت یکدیگر می‌دهد. آرتروز، این غضروف را تحت تأثیر قرار داده و با گذشت زمان غضروف مذکور فرسوده می‌شود. این فرآیند، ساییدگی استخوان‌ها روی یکدیگر را در پی دارد که در نهایت ساییدگی منجر به زانو درد، تورم و سفتی خواهد شد.

عناوینی که در ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت:

انواع پروتز زانوی مصنوعی

چگونگی عملکرد مفاصل زانوی مصنوعی

عمل تعویض مفصل زانو

قیمت زانوی مصنوعی و هزینه جراحی تعویض مفصل زانو

معرفی قطعات پروتز بالای زانو

انواع پروتز زانوی مصنوعی

پروتزهای زانو بر دو نوع پروتز زانو با کنترل میکروپروسسور (ریزپردازنده) و پروتز زانو بدون کنترل میکروپروسسور (ریز پردازنده) هستند. تمامی پروتزهای زانو چه رایانه‌ای باشند و چه مکانیکی، به نوعی مکانیزم برای تنظیم خم و راست شدن زانو نیازمند هستند. به همین منظور، علاوه بر دسته بندی رایانه‌ای و مکانیکی، پروتزهای زانو را می‌توان بر حسب فاکتورهایی مانند نوع محور یا مولفه‌های حرکتی و یا بر حسب روش کنترل تقسیم بندی کرد. در ادامه به شرح این موارد خواهیم پرداخت:

پروتز زانو با کنترل میکروپروسسور (ریزپردازنده)

پروتزهای زانو با کنترل رایانه‌ای بیشترین ایمنی و عملکرد را برای قطع عضو قسمت بالای زانو فراهم می‌کنند. این نوع از پروتزهای بالای زانو دارای یک ریزپردازنده هستند که از سنسورهای داخل مفصل فیدبک دریافت می‌کنند تا به نحوه راه رفتن بیمار واکنش نشان دهند و سختی مفصل زانو را با سرعت‌های مختلف راه رفتن، ناهمواری‌های زمین و موقعیت‌های مختلف سازگار کنند. متخصص ساخت پروتز با استفاده از لپ‌تاپ یا تبلت، شاخص‌های کنترل را محاسبه کرده و پروتز زانو را تنظیم می‌کند. زانوی مصنوعی با کنترل ریزپردازنده دارای مزایای بسیاری است که در ادامه به برخی از آن‌ها خواهیم پرداخت:

  • عدم نیاز به یادگیری جهت استفاده از پروتز: بیمار برای استفاده از پروتز نیاز چندانی به فکر کردن ندارد.
  • پارامترهای همزمان با قدم برداشتن: با افزایش سرعت از سوی بیمار، سرعت حرکت زانو نیز افزایش پیدا می‌کند.
  • ایمنی بالا: در صورت بروز مشکل در راه رفتن، زانو به طور خودکار سفت می‌شود.
  • سهولت در نشستن و برخاستن: در هنگام نشتن و برخاستن، عملکرد بیمار بسیار راحت خواهد بود.

انواع پروتز زانوی مصنوعیپروتز زانو بدون کنترل میکروپروسسور (ریز پردازنده)

تجهیزات رایانه‌ای همیشه بهترین گزینه محسوب نمی‌شوند. این گونه نیست که همه بیماران به مفصل زانو با کنترل ریزپردازنده نیاز داشته باشند. بسیاری از بیماران پروتز زانوی مکانیکی را بر پروتز با کنترل ریزپردازنده ترجیح می‌دهند؛ زیرا که پروتز مکانیکی معمولاً کوچکتر و سبکتر بوده و مانند پروتزهای دارای ریزپردازنده، نیاز به شارژ روزانه ندارند. پروتزهای مکانیکی برای تنظیم سرعت در زمان خم شدن زانو از اصطکاک مکانیکی یا مایع هیدرولیک استفاده می‌کنند.

در واقع، تمامی پروتزهای زانو چه رایانه‌ای باشند و چه مکانیکی، به نوعی مکانیزم برای تنظیم خم و راست شدن زانو نیازمند هستند. به همین منظور، علاوه بر دسته بندی رایانه‌ای و مکانیکی، پروتزهای زانو را می‌توان بر حسب فاکتورهای نوع محور یا مولفه‌های حرکتی و یا بر حسب روش کنترل نیز تقسیم بندی کرد.

انواع زانوی مصنوعی بر حسب اجزای حرکتی یا محور

این دسته از پروتزهای زانو خود دارای انواعی هستند که شامل محور منفرد و محورهای چندگانه (چندمرکزی) می‌باشند. در پروتز با یک محور منفرد، تنها یک محور چرخش وجود دارد؛ مانند باز و بسته شدن در. پروتزهای با یک محور منفرد معمولاً نیاز به قدرت عضلانی بیشتری دارند، زیرا که مرکز چرخش یا نقطه حرکت زانو ثابت می‌باشد.

پروتزهای با محورهای چندگانه دارای بیش از یک محور چرخش هستند. این پروتزها در جهت جلو و عقب نیز حرکت می‌کنند؛ اما دارای اجزای حرکتی بیشتری هستند و به علت مجهز بودن به مرکز چرخش، مفصل زانو دارای ثبات بیشتری خواهد بود. پروتزهای با محورهای چندگانه برای افرادی که دچار قطع‌شدگی زانو بوده و یا عضو باقی‌مانده در قسمت بالای زانو بلندتر است، بسیار مناسب می‎باشند؛ زیرا این پروتزها در حین باز شدن مفصل کوتاه می‌شوند.

انواع زانوی مصنوعی بر حسب روش کنترل

پروتزهای زانو بر حسب روش کنترل باز و بسته شدن مفصل زانو نیز دارای انواع مختلفی هستند که در برخی پروتزها، از ترکیب و ادغام آن‌ها استفاده شده است. در ادامه به طور مختصر درباره هرکدام از این موارد توضیحاتی را مشاهده خواهید نمود.

انواع زانوی مصنوعی بر حسب روش کنترلکنترل هیدرولیک و پنوماتیک

پروتزهای کنترل‌شونده هیدرولیک و پنوماتیک، دارای حفره‌هایی هستند که خم و راست شدن زانو را در سرعت‌های مختلف تنظیم می‌کنند. با این حال، کمی سنگین‌تر بوده و از اجزای دیگر زانو گران‌تر می‌باشند. این پروتزهای زانو برای بیمارانی که فعالیت بیشتری دارند و مدام سرعت حرکت خود را تغییر می‌دهند مناسب هستند. پروتزهای هیدرولیک و پنوماتیک از لحاظ طراحی ممکن است دارای یک محور یا چند محور باشند.

اصطکاک مکانیکی

این پروتزهای زانو سبک و نسبتاً ارزان می‌باشند. اصطکاک (مقاومت در برابر خم شدن) در مفصل زانو معمولاً بوسیله یک پیچ قابل تنظیم است. در اکثر مواقع، در حین راه رفتن برای کمک به راست شدن زانو قبل از تماس پا با زمین، از یک فنر استفاده می‌شود. این پروتزها هنگام راه رفتن به طور طبیعی خم شده و می‌توانند دارای یک محور چرخش یا چند محور چرخش باشند. همچنین برای فعالیت کم یا راه رفتن با سرعت ثابت بسیار مناسب هستند.

فعال‌شونده وزنی

این پروتزها دارای مکانیزم توقف هستند؛ به این شکل که تا زمانی که وزن روی پروتز قرار دارد، از خم شدن زانو جلوگیری می‌شود. پروتزهای فعال‌شونده وزنی با یک محور کنترل می‌شوند و بسیار ایمن، سبک و تقریباً ارزان هستند. یکی از مشکلات این پروتزها این است که تمامی وزن بیمار باید از روی پروتز برداشته شود تا زانو از حالت قفل خارج شده و فرد بتواند بنشیند. این پروتز برای ایجاد تعادل و سطح پایین فعالیت مناسب است و معمولاً با اجزای پروتز قفل دستی ادغام می‌شود.

پروتز با قابلیت قفل دستی

این پروتزهای زانو دارای بیشترین پایداری می‌باشند و همیشه در حالت کشیده قرار دارند و تا زمانی سیم مخصوص آن کشیده نشود و قفل آزاد نشود زانو خم نمی‌شود. به همین منظور، بسیار ایمن می‌باشند. زمانی که بیمار راه می‌رود، زانو خم نمی‌شود و سیم باید کشیده شود تا خم شدن زانو انجام شود. این پروتز بیشتر برای بیمارانی که عضلات بسیار ضعیفی دارند و در مراحل اولیه توان‌بخشی هستند مناسب است. برخی از انواع این پروتزها دارای نوع دوم کنترل مانند فعال‌سازی وزنی زانو هستند و زمانی که بیمار در روند درمان پیشرفت می‌کند، می‌توان قفل دستی را جدا کرد که با این کار، زانو می‌تواند بدون وجود سیم خم شود.

چگونگی عملکرد مفاصل زانوی مصنوعی

مفصل زانو در محل رسیدن استخوان فمور (استخوان ران) به استخوان تیبیا (استخوان ساق پا) قرار گرفته است. کشکک زانو (کاسه زانو) در جلوی زانو قرار دارد و در مقابل استخوان ران، به سمت بالا و پایین حرکت می‌کند. این استخوان‌ها توسط رباط‌ها، عضلات و غضروف‌ها به هم متصل می‌شوند که به تشکیل لولای مفصل کمک کرده و به مفصل انعطاف‌پذیری می‌بخشند. اگرچه در اطراف مفصل زانو ۴ استخوان وجود دارد، اما فقط استخوان ران، استخوان ساق پا و کشکک زانو تحت تاثیر ایمپلنت قرار می‌گیرند.

ایمپلنت‌ها در مدل‌های مختلفی طراحی و تولید می‌شوند که اساساً از جنس پلاستیک یا سرامیک هستند. با این حال، نکته‌ای که در میان همه‌ی ایمپلنت‌ها یکسان است، سه اجزای تشکیل دهنده‌ی آن‌ها یعنی بخش استخوان ران، بخش استخوان ساق پا و بخش کشکک زانو می‌باشد. برای آنکه عملکرد هرکدام از این بخش‌ها را بهتر درک نماییم، در ادامه به توضیح مختصری درباره آن‌ها خواهیم پرداخت.

معرفی و شناخت اجزا و لوازم پروتز پا

بخش استخوان ران

این قطعه یک قطعه‌ی فلزی است که به انتهای استخوان ران متصل می‌شود. بخش استخوان ران در زانوی‌ مصنوعی، دارای شیاری است که باعث می‌شود هنگام خم و راست شدن زانو، کشکک زانو به آرامی به سمت بالا و پایین بلغزد.

بخش استخوان ساق پا

این قسمت مسطح، از دو تکه فلزی و پلی اتیلن (نوعی پلاستیک) تشکیل شده که به استخوان تیبیا (درشت‌ نی) متصل می‌شود. قسمت فلزی، بالای استخوان تیبیا قرار دارد و دارای یک ساقه است که برای ایجاد ثبات درون استخوان تیبیا قرار می‌گیرد. قسمت پلاستیکی یا اسپیسر تیبیال به عنوان یک کوسن بین بخش فلزی مربوط به استخوان تیبیا و بخش فلزی مربوط به استخوان ران عمل می‌کند.

بخش کشکک زانو

این قطعه پلاستیکی به صورت گنبدی شکل است تا با شکل طبیعی کشکک زانو مطابقت داشته باشد. از آنجا که کشکک زانو در مقابل استخوان ران قرار دارد، برای دستیابی به عملکرد مناسب، تراز شدن بخش کشکک زانو و اجزای استخوان ران بسیار مهم است. کشکک زانو توسط تاندون چهارسر ران و تاندون کشکک زانو ثابت نگه داشته می‌شود.

تعویض زانوی مصنوعیعمل تعویض مفصل زانو

در جراحی تعویض مفصل زانو، غضروف آسیب دیده و مقدار کمی از استخوان زیرین برداشته شده و با فلز و نوع خاصی از پلاستیک جایگزین می‌شود. پلاستیک در نقش غضروف عمل کرده و به مفصل اجازه می‌دهد آزادانه حرکت کند. پروتز زانو برای شبیه‌سازی عمل خم شدن (فلکشن) و باز شدن (اکستنشن) زانو در هنگام راه رفتن طراحی شده ‌است. از اجزای پیشرفته رایانه‌ای گرفته تا مفاصل ساده، پروتز زانو به همراه پروتز پا و سوکت، عمل راه رفتن را ممکن می‌سازند.

قیمت زانوی مصنوعی و هزینه جراحی تعویض مفصل زانو

در جراحی تعویض مفصل زانو، مفصل زانوی آسیب دیده با ایمپلنت مصنوعی جایگزین خواهد شد. قیمت ایمپلنت مصنوعی علاوه بر در نظر گرفتن نواسانات ارز و رشد روزافزون تورم، به کشور سازنده‌ی آن از جمله آمریکا، فرانسه، چین و.. و پارامترهای مختلف دیگری بستگی دارد. به همین منظور، هزینه‌ی جراحی تعویض مفصل زانو را باید با توجه به این پارامترها تخمین بزنیم. در ادامه به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره خواهیم نمود.

فاکتورهای تعیین کننده قیمت پای مصنوعی

جنس، کیفیت و برند سازنده‌ی ایمپلنت مصنوعی

قیمت پروتزهای پرمصرف و متعارف اولیه با ملحقات سیمان، تأمین ست و وسایل و.. بسته به برند و کشور سازنده و همچنین مرغوبیت آن، با نوسانات نرخ ارز تاکنون تغییری نداشته و تقریباً مشابه با نرخ سال قبل می‌باشد. با این حال در آینده‌ قیمت پروتزها با نوسانات هر روزه قابل پیش بینی نخواهد بود.

هزینه‌های بیمارستان

هزینه‌هاى بیمارستان برای عمل جراحى زانو به عوامل مختلفی وابسته است. علاوه بر در نظر گرفتن قيمت پروتز، باید به نرخ دولتى مصوب براى بیمارستان خصوصى با احتساب 3 تا 4 روز بستری و همچنین به تمامی هزينه‌هاى تخت بسترى، اتاق عمل، وسايل مصرفى، دارو، حق الزحمه پزشک جراح و بیهوشی و.. نیز توجه نمود. همچنین بسته به درجه بیمارستان، مدت ضرورت بستری و نوع اتاق عمومی، خصوصی، icu و دیگر هزینه‌های متفرقه، هزینه‌ی عمل جراحی کاملا متغیر می‌باشد. در صورت نیاز به بستری، icu طولانی مدت، به وجود آمدن مشكلات و ضرورت استفاده از وسایل خاص، ممکن است هزینه‌ها بیشتر باشد.

نقش بیمه در جراحی تعویض مفصل زانو

طبیعی است با داشتن بیمه، بسیاری از هزینه‌ها کاهش پیدا می‌کند؛ خصوصا اگر بیمه تکمیلی باشد. بیمه‌ها با توجه به سقف پوشش‌دهی خود، میزان متفاوتی از هزینه‌ها را به عهده می‌گیرند که بسته به نوع بیمه مانند بیمه تأمین اجتماعی، بیمه خدمات درمانی، بیمه نیروهای مسلح و.. می‌تواند کاملا متغیر باشد. همچنین بیمه‌های مکمل تا سقف بیمه قراردادی خود، پوشش خوبی برای هزینه‌های بیمارستان و پروتز در نظر گرفته‌اند.

قیمت پروتز پا چقدر است؟

جمع بندی

پروتز یا ایمپلنت مصنوعی مفصل زانو به عنوان جایگزینی برای اندام از دست رفته، باید دارای ویژگی ها و قابلیت هایی باشد که به شخص دریافت کننده کمک کنند تا بتواند به بهترین شکل فعالیت های شخصی و اجتماعی خود را ادامه دهد. مجموعه تخصصی ارتوز و پروز کاویان کلینیک با 10 سال سابقه در زمینه ساخت انواع اعضاء مصنوعی و کمک حرکتی همراه شما عزیزان خواهد بود. برای مشاوره رایگان با شماره 22674374 -021 در ارتباط باشید.

این اندام مصنوعی، ساختاری از فلز و نوع خاصی از پلاستیک است که جایگزین زانویی می‌شود که معمولاً در اثر آرتروز به شدت آسیب دیده است. اگر مفصل زانوی در اثر آرتروز آسیب زیادی دیده باشد و درد آن زندگی روزمره فرد را کاملاً تحت تأثیر قرار دهد، جراح ارتوپدی تعویض مفصل زانو را توصیه خواهد کرد. در جراحی تعویض مفصل زانو، غضروف آسیب دیده و مقدار کمی از استخوان زیرین برداشته شده و با فلز و نوع خاصی از پلاستیک جایگزین می‌شود.

در جراحی تعویض مفصل زانو، مفصل زانوی آسیب دیده با ایمپلنت مصنوعی جایگزین خواهد شد. قیمت ایمپلنت مصنوعی علاوه بر در نظر گرفتن نواسانات ارز و رشد روزافزون تورم، به کشور سازنده‌ی آن از جمله آمریکا، فرانسه، چین و.. و پارامترهای مختلف دیگری مانند جنس و کیفیت آن بستگی دارد. همچنین هزینه‌ی جراحی تعویض مفصل زانو با توجه به نوع بیمه و بیمارستان مد نظر، متفاوت خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

*

code

فهرست